Nấm và việc sử dụng trong quá khứ

Nấm từ lâu đã đi vào các nền văn hóa trên thế giới như là đồ ăn ngon đầy hương vị và giàu dinh dưỡng. Những người La Mã cổ đại coi nấm là “loại thực phẩm của các vị thần”, nấm xuất hiện trên trái đất là do sấm sét của thần sao Mộc; những người Ai Cập coi chúng như là “một món quà từ thần Osiris”, trong khi người Trung Quốc xem chúng như là “thuốc trường sinh”.

Trong suốt quá trình lịch sử, nhiều nền văn hóa đã xây dựng nên một kho kiến thức thực tế về những loại nấm có thể ăn được và những loài nấm độc. Nhiều quốc gia, đặc biệt ở phương Đông đã xác định rằng một số loài nấm nhất định có thể mang lại những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe.

sử dụng nấm lim xanh trong quá khứ

Tuy nhiên, người dân ở nhiều nước vẫn có sự lo lắng về ngộ độc nấm, thậm chí có thể khiến họ sợ tới mức bị ám ảnh. Những phản ứng lo sợ nghiêm trọng như vậy đã xảy ra ở Anh, Ireland và nhiều khu vực Bắc Mỹ. Trái lại, các quốc gia thích sử dụng nấm ở châu Á và nhiều quốc gia ở châu Âu, Ba Lan và Nga, tại những quốc gia này nấm hoang dã được thu hái hoặc mua bán rộng rãi để làm thực phẩm cho các món súp, món hầm và dùng cùng các loại trà.

Ở các nước Công giáo nói chung, nấm được ưa thích vì tại các quốc gia này người dân không ăn thịt vào thứ Sáu hàng tuần và nấm có thể là một sự thay thế tuyệt vời vì nấm cũng có protein và vị ngọt thịt khó tả Umami.

Mặc dù ở những nước sành về nấm và chuyên sử dụng các loại nấm ngon trong các bữa tiệc tùng, hội hè, cũng rất dễ xảy ra tình trạng ăn phải nấm độc chết người, ví dụ như loại nấm Phalloides Amanita gây ra những hậu quả nặng nề. Vua Claudius II và Pope Clement VII được cho là đã chết vì ăn phải loại nấm độc này. Triệu chứng và cái chết sẽ xảy ra sau nhiều giờ, cho phép chất độc liên kết lại với nhau trước khi khởi phát các triệu chứng.

Có lẽ khía cạnh hấp dẫn nhất trong việc sử dụng nấm thời xưa có liên quan tới khả năng gây ảo giác tâm lý tích cực của một số loại nấm (Bảng 3). Một số tài liệu lớn đã đề cập đến một vài loại nấm có giá trị về mặt tín ngưỡng tôn giáo và phong tục của những người dân cổ xưa. Điều tra đã chứng minh sử dụng rộng rãi lượng nhỏ nấm gây ảo giác tâm lý tích cực Psilocybe spp và Panaeolus spp ở Trung Mỹ và nấm Amanita muscaria ở Bắc Âu / Siberia và khu vực sa mạc Sahara bắt đầu từ niên đại đồ đá cũ. Những dữ liệu chi tiết thu thập được đặc biệt nhấn mạnh đến việc sử dụng các loại nấm gây ảo giác mạnh trong các mô hình sơ khai ban đầu của tôn giáo. Có rất nhiều đá hình nấm ở Trung Mỹ, chúng xuất hiện cách đây khoảng 3000 trước Công nguyên (Hình 2). Những viên đá này được tìm thấy tại các địa điểm khai quật của người Maya ở Guatemala và người ta cho rằng những “Giáo phái nấm” này đã bị đàn áp mạnh mẽ bởi người Tây Ban Nha khi họ đến đây. Đây có thể đại diện cho loại nấm được thần linh ban cho được gọi là Teonanc – tl (có nghĩa là thịt hoặc thực phẩm của các vị thần) của người Aztec cổ đại.

su-dung-nam-lim-xanh-trong-qua-khu-1
Hình 2 – Đá nấm ở Trung Mỹ, cách đây vào khoảng năm 3000 năm trước Công nguyên ở sườn Thái Bình Dương, Guatemala

Các bằng chứng khảo cổ lâu đời nhất về việc sử dụng nấm ở lục địa châu Phi các bức tranh vẽ trên hang động đá ở Algeria, ít nhất từ 5000 năm trước Công nguyên (Hình 3). Các vũ công với chiều cao khoảng 80 cm đeo mặt nạ trong tư thế đứng, điển hình cho thời kì tranh đá cổ xưa. Các vũ công có thể là một pháp sư với những biểu tượng nấm lặp đi lặp lại gây ảo giác.

sử dụng nấm lim xanh trong quá khứ

Hình 3 – tranh vẽ trên hang động đá ở Algeria

Tại châu Âu, một hình nộm cây nấm cũng được tìm thấy trên một tảng đá khắc trên núi Bego, Pháp, có niên đại từ năm 1800 trước Công nguyên mang màu sắc tôn giáo. Tài liệu khảo cổ học quan trọng hơn về nấm được tìm thấy trong nền văn hóa Hy Lạp cổ đại.

Phát hiện gần đây về “Iceman” (Người tuyết ) tại dãy Alpes ở Ý, đã chết cách đây 5300 năm trước, cung cấp thêm bằng chứng hấp dẫn của việc sử dụng nấm thời cổ đại. Trong số những đồ vật của người tuyết có thấy nấm Birch Polypore. Loại nấm này từ lâu đã được sử dụng như bùi nhùi để nhóm lửa, sử  dụng trong y tế để điều trị vết thương, và dùng để sản xuất một loại trà tăng sinh lực và kích thích hệ miễn dịch.

Phần tiếp theo
>> Các loại nấm dược liệu quan trọng trong y học truyền thống và hiện đại

ĐÁNH GIÁ: 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars(1 votes)
Loading...